در اين زمان ساحل غربى ، تحت نفوذ يمن بود و اسماعيليان دعوت ذيبيه را پذيرفته بودند . پس از وفات سيده اروى در سال 531 ه زمام امور سياسى در يمن از دست اسماعيليان رها شد ، اما دعوت دينى آنان تا سال 944 ه يعنى در زمانى كه مجبور شدند پايگاههاى دينى خود را به ايالت گجرات هند منتقل كنند ، همچنان باقى بود . علىرغم اين ، برخى اسماعيليان همچنان در كوههاى شمال يمن مستقر بودند . حكومت پادشاهان داعى در يمن سقوط كرد ، اما تاكنون آثار ادبى گسترده‌اى را در يمن و هند از خود به جاى گذاشته‌اند كه نشانهء برجسته‌اى از نشانه‌هاى اسماعيليان شده است . فرقه خوجه : فرقهء خوجه نام اجتماعاتى است كه در مناطق زير سكونت دارند : 1 - پنجاب ؛ 2 - سند ، كاچ ، كتهياوار ، ساحل غربى هند ؛ 3 - به صورت مجموعه‌هاى پراكنده به اسم موالى در ناحيهء هندوكش و شمال غرب هند و در افغانستان ، آسياى مركزى و نواحى كوهستانى شرق ايران و نواحى خليج فارس ؛ 4 - زنگبار و ساحل شرقى افريقا . خوجه‌هاى پنجاب با آقا خان مرتبط نيستند ، اما عقايد دينى آنان شبيه عقايد دينى خوجه‌هاى بمبئى است . « 1 » آنها مانند خوجه‌هاى بمبئى كه به اين فرقه پيوستند ، هندى هستند . تمامى خوجه‌ها به تجارت اشتغال دارند و داراى آداب و سنن هندى مىباشند . در پنجاب همچنين پراجا sacaraP وجود دارد . خوجه‌هاى پنجاب به حاج سيد صدر الدين مربوط مىشوند . وى در قرن پانزدهم ميلادى به‌عنوان

--> ( 1 ) - آغا خان رئيس خوجه‌هاى بمبئى است . ( م )